به یکی از پلتفرمهای اصلی کسبوکار در دنیای دیجیتال تبدیل شده است. بسیاری از افراد با راهاندازی پیجهای اختصاصی و جذب دنبالکننده، به درآمدهای قابلتوجهی دست پیدا میکنند. اما وقتی پای شراکت در مدیریت و درآمدزایی از پیج به میان میآید، چالشهای حقوقی متعددی ظهور میکنند که اغلب نادیده گرفته میشوند.
۱. عدم تعریف دقیق سهمالشراکه
یکی از بزرگترین مشکلات در شراکتهای اینستاگرامی، عدم توافق شفاف درباره سهم هر فرد از درآمد است. بسیاری از شراکتها با یک توافق شفاهی یا پیامهای غیررسمی شروع میشوند، اما وقتی پیج به درآمد میرسد، اختلافها آغاز میشود.
• مثال واقعی: دو دوست با هم یک پیج فالوورگیر راه میاندازند. یکی مسئول تولید محتوا است و دیگری تبلیغات را مدیریت میکند. پس از یک سال، درآمد ماهانه پیج به ۵۰ میلیون تومان میرسد، اما چون توافقنامه مکتوبی وجود ندارد، هر کدام ادعای سهم بیشتری دارند.
راهکار:
• تنظیم قرارداد شراکت شامل سهم هر فرد، وظایف، و شرایط خروج از شراکت • تعیین نحوه تقسیم درآمد از همان ابتدا
۲.مالکیت حساب و محتوا
مسئله بعدی مالکیت پیج و محتوای تولیدشده است. آیا اگر یکی از شرکا پیج را ثبت کرده باشد، صاحب اصلی محسوب میشود؟ اگر یکی از شرکا محتوای اختصاصی تولید کند، آیا میتواند آن را با خود ببرد؟
• چالش حقوقی: بر اساس قوانین ایران، مالکیت پیج اینستاگرام بهصورت رسمی قابل ثبت نیست، اما محتوای تولیدشده تحت قانون حق مؤلف و مالکیت فکری قرار میگیرد.
راهکار:
• ذکر صریح مالکیت پیج و محتوا در قرارداد • تعیین تکلیف محتوای تولیدی در صورت انحلال شراکت
۳.مسئولیتپذیری در قبال تخلفات
اگر پیج به دلایلی مانند انتشار محتوای غیراخلاقی یا نقض کپیرایت گزارش شود و توسط اینستاگرام بن شود، مسئولیت با چه کسی است؟ اگر یکی از شرکا محتوای مشکوک منتشر کند، آیا دیگران هم مقصرند؟
• مثال: یک پیج فروشگاهی به دلیل فروش محصولات تقلبی مسدود میشود. شرکایی که فقط در بخش تبلیغات نقش داشتند، آیا مسئولیتی در قبال کلاهبرداری دارند؟
راهکار: • تعیین حدود مسئولیت هر شریک در قرارداد • پیشبینی جریمه برای طرفی که باعث مسدود شدن پیج شود
۴. خروج از شراکت و تقسیم داراییها
بسیاری از شراکتهای اینستاگرامی بهدلیل عدم پیشبینی شرایط خروج با مشکل مواجه میشوند. اگر یکی از شرکا بخواهد از پیج خارج شود، آیا میتواند دنبالکنندهها یا محتواها را با خود ببرد؟
• چالش عملی : یک پیج آموزشی با سه شریک راهاندازی شده است. پس از دو سال، یکی از شرکا میخواهد جدا شود و ادعا میکند چون ایده اولیه از او بوده، مالک اصلی پیج است.
راهکار:
• پیشبینی مکانیسم خروج عادلانه در قرارداد • تعیین ارزش مالی پیج و امکان خرید سهام توسط سایر شرکا
۵. مالیات و شفافیت مالی با رشد درآمد پیجهای اینستاگرامی، مسئله مالیات نیز مطرح میشود. اگر شرکا درآمد خود را بهصورت رسمی ثبت نکنند، ممکن است در آینده با مشکلات مالیاتی مواجه شوند.
• هشدار سازمان امور مالیاتی: در سال ۱۴۰۲، اولین پروندههای مالیاتی برای اینفلوئنسرها تشکیل شده است.
راهکار:
• ثبت شراکت بهصورت رسمی (مثلاً یک شرکت رسانهای)
• شفافسازی درآمدها و پرداخت مالیات بهصورت قانونی
جمعبندی:
شراکت هوشمندانه، موفقیت پایدار
راهاندازی پیج اینستاگرامی بهصورت شراکتی میتواند یک فرصت عالی برای رشد سریعتر باشد، اما تنها در صورتی که از ابتدا قوانین و حقوق هر طرف بهصورت شفاف تعیین شود. توصیه میشود پیش از شروع هرگونه همکاری، حتماً با یک مشاور حقوقی مشورت کنید و قرارداد شراکت را بهصورت مکتوب تنظیم نمایید.
راهکارهای کلیدی:
✅ تنظیم قرارداد شراکت شامل سهام، وظایف و شرایط فسخ ✅ تعیین مالکیت محتوا و حساب از ابتدا ✅ پیشبینی مسئولیتپذیری در صورت بروز مشکل ✅ شفافیت مالی و رعایت قوانین مالیاتی
منابع:
• قانون تجارت الکترونیک ایران
• رایهای قضایی مرتبط با دعاوی شراکت در فضای مجازی
پیج اینستاگرام